
Klachten na seksueel misbruik en trauma
Seksueel misbruik of grensoverschrijdend gedrag kunnen diep doorwerken in je leven.
Het is niet alleen een ingrijpende gebeurtenis uit het verleden; de gevolgen ervan kunnen zich jaren later nog uiten in je dagelijks leven, je relaties en je gezondheid.
Wat iemand heeft meegemaakt, kan nog invloed hebben op hoe die persoon zich voelt, anderen vertrouwt en naar zichzelf kijkt. Ook het gevoel van veiligheid kan weg zijn.
De gevolgen verschillen per persoon en hoeven niet altijd direct zichtbaar te zijn.
Wanneer je omgeving je niet begrijpt
Over seksueel misbruik praten is niet altijd gemakkelijk. Soms is het nog moeilijker wanneer je probeert te vertellen wat je hebt meegemaakt en je niet de reactie krijgt die je had verdient.
Ongeloof, bagatellisering of goedbedoelde maar pijnlijke vragen kunnen het gevoel van onveiligheid vergroten. Soms voelt iemand zich daardoor opnieuw niet gehoord of serieus genomen. Dit vergroot vaak een trauma.
Vaak betekent het al veel wanneer iemand rustig luistert, je serieus neemt en je de ruimte geeft om te vertellen wat je zelf wilt delen.
Iedereen gaat hier op zijn eigen manier mee om. Je bepaalt zelf wat je vertelt en wanneer je daar klaar voor bent.
Herstellen op je eigen tempo
Herstellen na seksueel misbruik is voor iedereen anders. Wat je hebt meegemaakt, kan nog lang invloed hebben op hoe je je voelt, hoe je anderen vertrouwt en hoe je naar jezelf kijkt.
Misschien vind je het moeilijk om je veilig te voelen, je grenzen aan te geven of woorden te geven aan wat er in je omgaat. Je hoeft dit niet alleen te doen.
Herstel verloopt niet voor iedereen hetzelfde. Je hoeft niet te vergeten wat er is gebeurd, je hoeft niemand te vergeven en je hoeft geen contact te houden met iemand die jouw grenzen heeft overschreden.
Je mag de tijd nemen die je nodig hebt. Herstellen betekent niet dat je alles achter je moet laten. Het betekent dat er stap voor stap weer ruimte mag komen voor jezelf, je gevoelens en je eigen keuzes.
Jouw verhaal verdient erkenning
Iedereen beleeft seksueel misbruik anders.
Er bestaat geen vaste manier waarop je je moet voelen, geen juiste manier om te reageren en geen bepaald moment waarop je alles een plek moet hebben gegeven.
Misschien weet je zelf nog niet goed hoe je moet verwoorden wat je hebt meegemaakt. Misschien heb je er jarenlang over gezwegen of vind je het moeilijk om anderen te laten begrijpen wat de gevolgen voor jou zijn.
Schaamte en schuldgevoel
Na seksueel misbruik kunnen gevoelens van schaamte en schuld lang blijven meespelen. Misschien vraag je jezelf af waarom je niet eerder bent weggegaan, waarom je er met niemand over hebt gesproken of waarom je contact bleef houden met die persoon. Soms ga je twijfelen aan jezelf en denk je dat je anders had moeten reageren
De verantwoordelijkheid voor grensoverschrijdend gedrag ligt bij degene die de grenzen overschrijdt. Een overlevingsreactie, emotionele afhankelijkheid of het ontbreken van verzet verandert die verantwoordelijkheid niet.
Niet iedereen reageert hetzelfde
Iedereen reageert op zijn eigen manier op angst of een onveilige situatie. Misschien herken je dat je wilde vluchten, jezelf probeerde te verdedigen, verstijfde of je juist aanpaste aan wat er gebeurde.
Soms reageert je lichaam op een manier die je zelf niet begrijpt. Dat komt doordat deze reacties automatisch kunnen ontstaan, zonder dat je daar bewust voor kiest.
Welke reactie je ook hebt gehad, weet dat je niets verkeerd hebt gedaan. De verantwoordelijkheid ligt altijd bij degene die jouw grenzen heeft overschreden.
"Jij bent nooit schuldig aan wat jou is aangedaan"
Gevolgen van seksueel misbruik | herken de signalen
De gevolgen van seksueel misbruik zijn voor iedereen anders en niet altijd direct zichtbaar. Sommige mensen herkennen zich in bepaalde klachten, terwijl anderen heel andere ervaringen hebben.
Hieronder lees je welke klachten kunnen voorkomen, onderverdeeld in vier gebieden. Dit betekent niet dat iedereen deze klachten ervaart. Er kunnen ook klachten missen in het overzicht.

Lichamelijke klachten
Langdurige stress door trauma zet je zenuwstelsel constant in de 'vecht- of vluchtstand'. Dit kan zich uiten in:
-
Chronische vermoeidheid of een uitgeput gevoel
-
Onverklaarbare hoofdpijn, buikpijn, trillen of hartkloppingen
-
Hyperventilatie en ademhalingsproblemen
-
Een gespannen bekkenbodem, blaasontstekingen of pijn bij intimiteit

Psychische klachten
De mentale en emotionele impact kan heel intens zijn en zich uiten via:
-
Angsten, depressieve gevoelens of hevige stemmingswisselingen
-
Nachtmerries en heftige herbelevingen (waarbij herinneringen plotseling terugkomen)
-
Diepgaande schuldgevoelens en schaamte
-
Dissociatie (het gevoel dat je losgekoppeld bent van je eigen lichaam of emoties om jezelf te beschermen)

Sociale en relationele gevolgen
Het basisvertrouwen in de wereld en in anderen heeft vaak een flinke deuk opgelopen, wat kan leiden tot:
-
Een gevoel van emotioneel isolement of eenzaamheid
-
Moeite met het aanvoelen, stellen en bewaken van je eigen grenzen
-
Problemen met intimiteit en het opbouwen van een gezonde relatie
-
Het actief vermijden van specifieke mensen, plekken of situaties om 'triggers' te voorkomen

Seksuele klachten
Seksualiteit kan beladen, verwarrend of juist volledig afgesloten zijn geraakt:
-
Een sterk verminderde of juist overmatige seksuele interesse
-
Pijn bij seksuele handelingen
-
(Voor pubers/kinderen) Angst voor lichamelijk contact of juist ongepast seksueel uitdagend gedrag
De stap om hulp te zoeken na seksueel misbruik kan heel moeilijk zijn. Veel mensen dragen hun verhaal jarenlang alleen of twijfelen of wat zij hebben meegemaakt wel serieus genoeg is om hulp voor te vragen.
Misschien merk je dat het verleden nog steeds invloed heeft op je dagelijks leven. Je kunt bijvoorbeeld moeite ervaren met vertrouwen, grenzen aangeven, relaties, intimiteit, emoties of het gevoel van veiligheid in jezelf. Bij Jouw Krachtige Stem bied ik begeleiding aan jongvolwassenen en volwassenen die seksueel misbruik, seksueel geweld of seksueel grensoverschrijdend gedrag hebben meegemaakt.
Als ervaringsdeskundige weet ik hoe belangrijk het is om gehoord, gezien en begrepen te worden.
Soms is het al een belangrijke eerste stap om je verhaal te kunnen delen op een plek waar ruimte is voor jouw gevoelens en ervaringen.