Seksueel misbruik bij mannen: De stilte doorbreken en herstellen
Bijgewerkt op: 3 okt
Praten over seksueel geweld is nooit makkelijk. Maar voor mannen en jongens rust er vaak nog een extra taboe op. Zoveel mannen dragen een verleden van misbruik of grensoverschrijdend gedrag met zich mee zonder het ooit hardop uit te spreken of om "hulp" te vragen.
Een belangrijke reden daarvoor is het beeld dat we al van jongs af aan meekrijgen van wat een ‘echte man’ hoort te zijn.
De sporen van kindermisbruik Seksueel misbruik bij mannen
Veel mannen die als jongen zijn misbruikt kunnen daar nog jarenlang, soms zelfs op volwassen leeftijd, gevolgen van ervaren. Een kind begrijpt de complexe wereld van volwassen seksualiteit niet. Wanneer er iets grensverleggends gebeurt, zoekt een kind vaak de oorzaak bij zichzelf: "Ik zocht de aandacht op" of "Ik durfde geen nee te zeggen."
Vaak is de dader iemand uit de vertrouwde omgeving: een leraar, familielid, trainer of buurman. Iemand van wie je afhankelijk was of van wie je hield. Om met zo'n ervaring om te gaan, kunnen kinderen het misbruik voor zichzelf proberen te verklaren, bagatelliseren of de schuld bij zichzelf leggen. Herinneringen aan traumatische gebeurtenissen kunnen bovendien verwarrend of moeilijk zijn.
Een kind is nooit verantwoordelijk voor misbruik door een volwassene. De verantwoordelijkheid ligt altijd bij de volwassene die de grens heeft overschreden.
Misbruikt door een vrouw: Seksueel misbruik bij mannen
Als een man of jongen vertelt dat hij is misbruikt door een vrouw, bijvoorbeeld een lerares, familielid of partner, reageert de buitenwereld helaas nog te vaak met onbegrip of lacherige opmerkingen. Dit soort schadelijke reacties zorgen ervoor dat mannen enorm aan zichzelf gaan twijfelen. Je gaat denken dat je het gewild moet hebben, dat het je eigen schuld was, of dat je je aanstelt. Het gevolg? De persoon durft er niet meer over te praten en stopt het weg. Ook hier ligt de verantwoordelijkheid altijd bij de persoon die de grens overschrijdt.
De digitale valkuil: Online misbruik en chantage
Misbruik vindt al lang niet meer alleen fysiek plaats. Denk bijvoorbeeld aan het zonder toestemming verspreiden van naaktfoto's en video's, maar ook aan sextortion: seksuele chantage waarbij iemand wordt bedreigd met het verspreiden van intieme beelden.
Wanneer iemand jouw intieme beelden zonder toestemming verspreidt of je ermee chanteert, is dat seksueel grensoverschrijdend gedrag. Het maakt daarbij niet uit dat je de foto oorspronkelijk zelf hebt verstuurd of begonnen bent met typen.
De mythe van de 'stoere man' doorbreken Seksueel misbruik bij mannen
Maatschappelijke overtuigingen vertellen mannen nog steeds dat ze altijd sterk moeten zijn, zich moeten kunnen verdedigen en altijd zin hebben in seks. Wanneer je dan bevriest (freeze) tijdens een bedreigende situatie of niet wilt voelt dat als falen.
Herstellen begint bij het inzien dat overlevingsreacties menselijk zijn, geen gebrek aan mannelijkheid. Je bent niet zwak omdat je grenzen zijn geschonden als je dit aangeeft.
Kwetsbaarheid binnen de LGBTQ+-gemeenschap en zoektocht naar identiteit
Voor jongens en mannen die ontdekken dat ze op mannen vallen of twijfelen over hun identiteit, kan de weg in de toekomst moeilijk zijn. Seksuele voorlichting richt zich nog steeds vaak op heteroseksualiteit en rolmodellen in de directe omgeving zijn er vaak minder.
In die zoektocht naar herkenning en acceptatie kunnen jongeren en volwassenen kwetsbaarder worden voor mensen die daar misbruik van proberen te maken. Onder het mom van 'helpen', 'liefde' of het geven van aandacht en cadeaus worden grenzen geleidelijk verlegd. Omdat het contact voor hen voelde als een relatie of omdat ze dachten dat ze ermee hadden ingestemd, herkennen sommige jongens/mannen achteraf niet dat er sprake was van misbruik.
Daarnaast spelen angst en schaamte een grote rol. Bijvoorbeeld wanneer grensoverschrijdend gedrag plaatsvond op plekken waar je zelf naartoe ging omdat je je gehoord voelde door de pleger(s). Het gevoel dat je 'het risico zelf opzocht' maakt dat velen de ervaring wegstoppen en er niet over durven praten. Ook hier was het nooit jouw schuld.
Slachtoffers zijn nooit verantwoordelijk voor wat hun is aangedaan. De verantwoordelijkheid ligt altijd bij de pleger.
